چگونه سرکه خانگی درست کنیم؟
به نام خدا

شما می توانید سرکه ی مصرفیتان را در خانه درست کنید. اغلب مردم معتقدند سرکه ی خانگی یه طعم خاصی داره که تو هیچکدوم از سرکه های کارخانه ای پیدا نمیشه. در ضمن شما می تونید با اضافه کردن گیاهان معطر مورد علاقه تون به سرکه ی خانگی تولید خودتون، عطر و طعم دلچسب تری را ایجاد کنید.
در این مقاله می خوام براتون روش تولید سرکه ی خانگی را شرح بدم. البته اگر می خواهید یک شغل با در آمد مناسب هم داشته باشید می توانید با تولید و فروش این سرکه ها در فروشگاهها به در آمد خوبی هم دست پیدا کنید.
سرکه چیست؟
سرکه حاصل تخمیر الکل توسط باکتری به منظور تولید استیک اسید هستش. استیک اسید همون ماده ایه که به سرکه بو و طعم ترش رو میده و اونو برای تمیزکاری های خانگی مناسب می کنه. هرچند که همه ی الکل ها قابلیت تبدیل شدن به اسید را دارن اما سرکه ای که به منظور خوراکی به کار برده میشه باید حتما از اتانول و طبق دستور العمل ویژه ای به دست بیاد. این اتانول می تونه از هرکدام از منابعی مانند سیب، شراب، الکل برنج، تخمیر نیشکر، آبجو، عسل و آب، ویسکی و آب و یا آبمیوه ها به دست بیاد.
مادر سرکه:
سرکه را به طور طبیعی می شه به دو روش آرام و سریع تولید کرد. در روش آرام سرکه را از تخمیر تدریجی آبمیوه یا سایر مواد ذکر شده به دست میارن، اما در روش سریع برای سرعت بخشیدن به تخمیر از ماده ای استفاده می شود به نام مادر سرکه.
مادر سرکه ماده ای لزج و بی ضرر است که شامل باکتری های تولید کننده ی استیک ( Mycoderma aceti ) و مقداری سلولز می باشد. گاهی در زبان فارسی به آن بچه سرکه نیز گفته می شود، اما بچه سرکه در واقع باکتریی است که با ترشح آنزیم باعث تبدیل الکل به سرکه می شود و مادر سرکه به مخلوطی لزج حاوی باکتری و سلولز گفته می شود. اگر می خواهید سرکه ی خانگی شما به سرعت تولید شود می توانید از مقداری سرکه ی خانگی فیلتر نشده به عنوان مادر سرکه استفاده کنید. البته لرت سرکه ی خانگی بهتر از خود آن جواب می ده. در غیر اینصورت بهتره کمی صبر کنید تا طبیعت به تدریج کار خودش را انجام بده. این سرکه حاوی مقادیری مادر سرکه خواهد بود که در پروسه های بعدی تولید جهت تولید سریعتر سرکه می تواند مورد استفاده ی شما قرار گیرد.
دستور العمل تولید آرام سرکه ی خانگی:
اگر برای تولید سرکه ی خانگی تصمیم به استفاده از روش آرام دارید و دسترسی به مادر سرکه براتون مقدور نیست بهتره که از یک ماده ی با درصد پایین الکل و بدون افزودن شکر شروع کنید. (درصد الکل باید بین 5 تا 10 درصد باشد.) سیب، شراب، آبمیوه ی تخمیر شده، آبجوی بیات گزینه های خوبی برای اینکار هستند. شما می تونید از سیب تازه یا سیب شیرین هم برای اینکار استفاده کنید.

1- برای شروع بهتره از ظروف سفالی یا بطری های شیشه ای استفاده کنیم که البته اگر بطری شیشه ای دارای شیشه ی تیره باشد بهتر است. فرایند تخمیر در تاریکی بهتر اتفاق می افتد، حالا یا شما باید از بطری های تیره استفاده کنید و یا باید بطری ها را در فضای تاریکی مثل تاریکخانه یا زیر زمین قرار بدید. اگر شما از یک بطری شفاف استفاده کنید بهتر می توانید مراحل تخمیر را مشاهده کنید اما بهتره که این بطری را در فضای تاریک نگهداری کنید.
2- فرآیند تخمیر به هوا نیاز داره اما مطمئنا شما هرگز تمایل ندارید که حشرات یا گرد و خاک وارد سرکه ی خانگی شما بشن. دهانه ی بطری را با چند لایه توری بپوشانید و با یک باند محکم کنید.
3- محل قرارگیری ظرف باید گرم و تاریک باشه. به دمایی مابین 15 تا 27 درجه ی سیلیوس نیاز دارید. در این شرایط دمایی تخمیر سریعتر رخ می دهد. مدت زمان تبدیل الکل به سرکه به شرایطی از قبیل درجه حرارت، ترکیب مواد و تعداد باکتری های استیک اسید بستگی دارد. در روش کند مدت زمان تبدیل الکل به سرکه 3 هفته تا شش ماه طول خواهد کشید. در ابتدا فعالیت باکتری ها باعث تیره و کدر شدن مایع خواهد شد که نهایتا در ادامه یک لایه ی ژلاتینی در بالای مواد اولیه تشکیل خواهد شد.
4- باکتری ها هوازی هستند و در حضور هوا فعال خواهند بود، بنابراین بهتر است برای فعالیت مناسب هر از چندی مخلوط را تکان دهید تا میکس شود. بعد از 3 یا 4 هفته می توانید مقداری از مایع فرآوری شده را تست کنید. ممکن است سرکه ی شما در این مدت تشکیل شده باشد. اول بوی بطری را تست کنید. اگر مانند سرکه های آماده بوی تندی داشت می توان گفت که تقریبا محصول شما آماده است. چنانچه محصول شما این مرحله را با موفقیت پشت سر گذاشته است می توانید توری روی آن را باز کنید و کمی از مایعات داخل بطری را مزه کنید. اگر جواب این مرحله هم مثبت بود در واقع سرکه ی شما برای فیلتراسیون آماده است. اما اگر شما از طعم یا بوی سرکه تولید شده خوشتان نیامد توری را دوباره سرجای خودش قرار بدید، بطری را تکان داده و در محل سابق قرار دهید تا مرور زمان به کمک شما بیاید. شما می توانید بررسی ها به صورت ماهانه و یا هفتگی انجام دهید. باید توجه داشت استفاده از بطری ای که یک شیر در پایین آن نصب شده است می تواند فرآیند تست مزه را بسیار راحتتر نماید. زیرا در تست عادی ممکن است شما از مایعات سر بطری که فاقد مادر سرکه هستند استفاده نمایید و تست شما به نتیجه ی مطلوب نرسد.

5- حالا یواش یواش خودتان را برای فیلتر کردن و بسته بندی سرکه ی خانگیتان آماده کنید. برای فیلتراسیون می توانید از یک فیلتر قهوه یا توری با منافذ ریز استفاده کنید. اگر در نظر دارید مجددا سرکه ی خانگی تولید کنید مقدار از ماده ی لزج جمع شده در فیلتر را نگهداری کنید. در واقع این ماده ی ژله ای لزج همان مادر سرکه است که می تواند برای تولید سرکه به روش سریع مورد استفاده قرار گیرد.
6- از آنجایی که سرکه های خانگی حاوی مقداری الکل هستند ممکن است که شما تمایل داشته باشید تا با جوشاندن این الکل را از سرکه خارج نمایید، که عملیات جوشاندن باعث از بین رفتن تمام میکرو ارگانیسم های موجود در سرکه نیز خواهد شد. هرچند سرکه را می توان بدون جوشاندن و غیر پاستوریزه هم مورد استفاده قرار داد. سرکه ی غیر پاستوریزه عمر مفید کمتری خواهد داشت و باید در یخچال نگهداری شود. برای ارائه ی محصولاتتون به بازار لازم است حتما فرایند پاستوریزه کردن را انجام دهید و طی آن باید الکل های محلول در سرکه خارج شود برای اینکه کار را به صورت صنعتی انجام دهید و ضمن دستیابی به یک محصول جانبی (الکل) کمترین اتلاف را در سرکه داشته باشید بهتر است از تجهیزات و خدمات شرکت فنی مهندسی کیمیا صنعت آتامان استفاده نمایید.
* اگر درب سرکه ی تازه (غیر پاستوریزه) را پلمپ نمایید تا ماهها می توانید آن را در یخچال نگهداری نمایید.
* برای پاستوریزه کردن سرکه کافیست آن را تا دمای 77 درجه سیلسیوس به مدت ده دقیقه گرم کنید. این کار را می توانید در یک قابلمه خمره ای روی اجاق گاز انجام دهید ولی باید حواستان به دمای ظرف باشد.
سرکه ی پاستوریزه شده را ماهها می توان در ظرف های مهر و موم شده در دمای اتاق نگهداری نمود.
![]()
روش سریع با استفاده از مادر سرکه:
روش سریع هم مانند روش آرام انجام میشود، با این تفاوت که در روش سریع باکتر هایی که در ماده ی لزج و ژله ای مادر سرکه قرار دارند به کمک ما می آیند. با خیال راحت مادر سرکه را به بطری ها اضافه کرده و بعد از چند روز یا حداکثر چند هفته صاحب سرکه ی خانگی شوید.
سرکه ی گیاهی:
برای اینکه سرکه ی شما بوی مطبوعی داشته باشد و بطری های آن زیباتر به نظر بیاید می توانید قبل از ریختن مایعات سرکه درون بطری مقداری از شاخ و برگ سبزیجات مطلوب نظرتان را به بطری اضافه کنید. توجه کنید که باید از گیاه خشک استفاده نمایید. اگر خواستید گیاهان را بعد از آماده شدن سرکه در بطری بریزید از یک بطری شفاف و تمیز استفاده کنید. بطری را روز یکبار به شدت تکان دهید تا زمانی که بوی گیاه از بطری قابل استشمام باشد. بعد از اینکه بوی سبزیجات به سرکه انتقال پیدا کرد می توانید سرکه را به ظرف دیگری انتقال دهید، البته نگهداری سرکه در ظرف قبلی هیچ مشکلی ایجاد نخواهد کرد.
شما می توانید از گیاهانی مانند سیر، موسیر و یا کرفس به طور تازه تازه برای خوشبو کردن سرکه استفاده کنید. این مواد در عرض 24 ساعت باعث معطر شدن سرگه می شوند که باید بعد از این مدت آنها را از سرکه خارج کرد.
اگر به فکر این هستید که با سرمایه گذاری کم به یک سود مناسب و پایدار برسید با داشتن یک کارگاه کوچک و بهداشتی می توانید اقدام به راه اندازی کارگاه تولید سرکه ی خانگی بزنید، اما برای این کار نیاز به بازار فروش دارید و باید تبدیل به یک برند شناخته شده باشید. برای این منظور قبل از شروع به کار با کارشناسان






نام : یعثوب